نوشتن براي خبرگزاري ها
نوشتن خبر براي خبرگزاري ها ساده تر از خبرنويسي براي ساير رسانه هاست كه هر كدام بر اساس ويژگي هاي ارتباطي خود مخاطب را هدف گرفته اند زيرا خبرگزاري ها در اين حالت حلقه واسط بين رويدادها و رسانه هاي خبري هستند و در حقيقت گزارش هاي خود را براي متخصصاني مي فرستند كه بايد به گونه اي ديگر عمل كنند اما اگر قرار باشد خبرگزاري ها اينترنتي باشند، ديگر خبرنويسي براي آنها به همان سادگي قبل نخواهد بود و خبرگزاري ها بايد تابع نوع ديگري از روزنامه نگاري نيز باشند.
در اينجا نگاه ما همان نگاه سنتي به خبرگزاري هاست و معتقديم كه با وجود همه دگرگوني ها در شيوه ها و ابداعات، طرز كار و خبرنويسي در خبرگزاري ها ثابت مانده است.
دكتر يونس شكرخواه مي گويد : «در سالهايي كه اينترنت وجود نداشت خبرگزاريها خبرها را به صورت رول خبري و در كاغذ به خبرنگاران و روزنامهها ارسال ميكردند اما بعد از اينكه خبرگزاريها صاحب سايت شدند باند محدود آنها از روزنامهنگاران و روزنامهها روي باند پهن تري قرار گرفت و خود خبرگزاريها صاحب خواننده شدند و حتي طراحي نيز براي آنها مهم شد، بنابراين رفتار خبرگزاريها به رفتار رسانههاي جمعي نزديك تر شد و اين رسانه ها در بعضي از اوقات نيز رسانههاي نوشتاري را عقب گذاشته و آميزهاي از اخبار هارد، سافت و briefs را استفاده كردند و در اين حالت است كه موضوع سبك به يك موضوع كليدي تبديل شد...»
حسين قندي روزنامه نگار و مدرس روزنامه نگاري جدولي در بيان تفاوت هاي خبرنويسي در رسانه ها ارائه كرده كه بخشي از آن به خبرگزاري اختصاص دارد.
بر همين اساس :
* سبك خبرنويسي در خبرگزاري ها، هرم وارونه و تاريخي همراه با ليد است.
احمد توكلي معتقد است كه هرم وارونه بهترين سبك خبرنويسي در خبرگزاري ها است. او مي گويد : «سرعت، عامل مهمي در تنظيم خبرها خبرگزاري هاست به طور طبيعي وقتي سرعت در دستور كار قرار مي گيرد نمي توان از نرم خبرها استفاده كرد و بهتر است خبرگزاري اخبار را با سبك هرم وارونه لحظه به لحظه گزارش كند و تحليل و جمع بندي ان را به روزنامه ها واگذار كند. پرداخت به نرم خبرها در خبرگزاري ها ممكن است اصل اطلاع رساني را مخدوش كند و زمان از دست برود. كاركرد اصلي سبك هرم وارونه در خبرگزاري هاست. »
* همه انواع ليد در خبرنويسي براي خبرگزاري كاربرد دارد.
* با استفاده از عوامل حفظ وحدت خبر، مي توان ارتباط ساختاري پاراگراف هاي خبر خبرگزاري را حفظ كرد.
* محدوديتي در اندازه و محتواي خبر وجود ندارد و خبر بايد كامل باشد.
(خبرنگاران خبرگزاري ها خبرها را چنان مي نويسند كه بتوان آنها را از آخر و معمولا در پايان تقريبا هر پاراگراف نيز كوتاه كرد. اين مطالب براي استفاده هاي خبري در همه نقاط نوشته مي شود و فرض بر اين است كه در يك روزنامه از تمام و در روزنامه ديگر از خلاصه اي از آن استفاده خواهد شد.)
* سابقه خبرها بايد به طور كامل در خبرگزاري نوشته شود.
* انواع و اجزاي تيتر كاربردي در خبر خبرگزاري ندارد.
(به گفته احمد توكلي ، براي نوشتن تيتر در خبرگزاري ها بايد از چند تيتري بودن پرهيز كرد چرا كه خبرگزاري مانند روزنامه نياز به بازي هاي تيتر ندارد و بر عكس روزنامه ها مخاطبان خبرگزاري ها به دنبال كسب اطلاعات هستند و به تيترهاي جنجالي و جذاب توجهي ندارند.)
* نقش تيتر در خبرگزاري فقط تفكيك مطالب است.
البته دكتر كاظم معتمد نژاد در كتاب روزنامه نگاري مي نويسد : «بالاي اخبار معمولي خبرگزاري ها هميشه يك عنوان مناسب نوشته مي شود تا روزنامه نگاراني كه به مطالعه و بررسي سريع آنها اشتغال دارند بتوانند بدون مطالعه از تمام متن آن اطلاع فوري بدست اورند. ترديدي نيست كه موقع تنظيم اين گونه خبرها با توجه به محتواي خبر و اهميت آن براي خوانندگان و شنوندگان عنوان مناسبتري انتخاب خواهد شد.»
* عكس ، طرح و نقش در اخبار خبرگزاري كاربردي ندارد.
* عرضه يا نمايش خبر در خبرگزاري تنوع دارد.
* برجسته سازي خبر در خبرگزاري مي تواند در سرعت بخشيدن در ارسال خبر يا تاخير آن نقش داشته باشد يا خبر را به صورت كوتاه ارسال كند و يا پي در پي جزئيات بيشتري بفرستد.
* در خبرگزاري ، فاصله بين خبر و تحليل و تفسير خبر وجود دارد كه البته بستگي به نوع خبر دارد.
* زبان خبر خبرگزاري مي تواند ساده و يا تخصصي باشد.
گزارش نويسي در خبرگزاري
فريدون صديقي مي گويد : «در خبرگزاري به دليل آن كه با مخاطبان عام ارتباط مستقيم ندارد عناصري كه در يك گزارش به كار برده مي شود كاملا متمايز از همان موضوع گزارش در مطبوعات است و اين امر به نوع تربيت حرفه ژورناليستي و مديريت آن رسانه بر مي گردد. به عنوان مثال در يك خبرگزاري مسئول بخش گزارش بايد به اصول و عناصر گزارش نويسي در خبرگزاري آشنا باشد و به غير از اين بديهي است كه گزارش توليدي با ضعف هاي بسياري مواجه است. فضاي حركتي موجود در رايانه يك سايت سبب شده است چيدمان و ساختار گزارش خبرگزاري متفاوت از گزارشي باشد كه در مطبوعات منتشر مي شود. بنا براين بايد براي تهيه انواع گزارش در خبرگزاري ها و مطبوعات به ويژگي هاي آن بايد توجه داشت.»
خبرنگاري در خبرگزاري
خبرنگار خبرگزاري بايد سريع و چابك باشد و اين توانايي را داشته باشد كه به سرعت
اخبار را منتقل كند. همچنين اين خبرنگار بايد حساسيت هاي بيشتري در دقت و صحت اخبار نسبت به خبرنگاران مطبوعات داشته باشد چرا كه خبرگزاري ها فرصت اصلاح اخبار را ندارند از اين رو نيروهاي خبرگزاري ها بايد به دقت بر اساس اين دو ويژگي انتخاب شوند.
این سازمان خبری بعنوان خبرگزاری رادیو و تلویزیون از یکسو باید ویژگی های یک خبرگزاری را در خود حفظ کند و از سوی دیگر باید نیازهای خبری رادیو و تلویزیون را پاسخ دهد. واحد مرکزی خبر سه نوع خبر (نوشتاری، صوتی و تصویری) براي بخش های خبری راديو و تلويزيون تهیه می کند و بر همین اساس است که بايد سبك نگارش خبرهای خود را به سبک نگارش و تنظیم خبرهای این رسانه نزديك كنند. مثلا تنظیم خبرهایش بر اساس سبک هرم وارونه باشد. همچنين زبان خبر آن باید ساده ، روشن و مفهوم باشد. خبرنگاران واحد مركزي خبر همچنین در تهیه اخبار صوتي و تصويري بايد به هر آنچه به اين گونه اخبار تنوع ، جذابيت و كاربرد می دهد، توجه كنند.
منابع :
http://en.wikipedia.org/wiki/newsagency
