با وجود اصول کلی و مشترک در نوشتن متون ژورنالیستی و خبری ، هر رسانه ای به ضرورت ویژگی های ارتباطی خود ، تابع اصول خاصی است که برخی از آنها در این مقاله فهرست شده اند:
۱) رادیو
* متون رادیویی را بیشتر از آن که برای چشمان مخاطب نوشت باید برای گوش های آنها نوشت؛ زیرا رادیو رسانه ای صرفا شنیداری است.
* جملات متون رادیویی باید کوتاه و مختصر نوشته شوند تا شنونده بتواند آنها را در ذهن خود به خوبی جای دهد و ارتباط عناصر جمله مانند فاعل، فعل و مفعول را بفهمد. در نظر داشته باشید که امواج رادیویی فرار هستند.
* به طور کلی، مدت زمان اخبار رادیویی می تواند بین 15 تا 90 ثانیه باشد.
* متون رادیویی نسبت به متون روزنامه، حاوی اطلاعات کمتری است.
* در برنامه های رادیویی، صداهای طبیعی محیط مانند صدای حرکت اتوبوس ها، صدای پرواز هواپیماها و صدای گفتگو کنندگان ضبط می شود.
* مصاحبه های رادیویی در محیطی نسبتا آرام باید انجام شوند زیرا پارازیت ها، تنظیم قطعات صوتی را مشکل می کند.
۲) تلویزیون
* متون تلویزیونی باید با تصاویر انتخابی برای آنها هماهنگ باشد.
* همانند رادیو، جملات متون تلویزیونی، کوتاه و مختصر نوشته می شود.
* به طور کلی مدت زمان هر خبر تلویزیونی می تواند بین 30 ثانیه تا 3 دقیقه باشد.
* بین شات ها باید یک یا دو ثانیه فاصله ایجاد شود به طوری که بیننده قدرت تفکیک تصاویر و جذب مناسب تصاویر را در ذهن خود داشته باشد.
* استفاده از شات های با زاویه باز و شات هایی که با زاویه های مختلف تهیه شده باشد، توصیه می شود و شات های با زاویه دور بهتر است که از تصویر حذف شوند.
* در مصاحبه های تلویزیونی بهتر است که از شات های با زاویه نزدیک استفاده شود.
۳) روزنامه
* اخبار و متون روزنامه ای نسبت به رایو و تلویزیون عمقی تر نوشته می شوند.
* روزنامه ها نیز مانند رادیو وتلویزیون بیشتر از سبک هرم وارونه استفاده می کنند.
* اخبار روزنامه نیازمند تصاویر است. (مانند عکس ، گرافیک و جدول ها و نمودارها)
* اخبار در روزنامه هایی که قطع کوچک دارند، ممکن است بریده شوند؛ بنابر این چنانچه جزئیات نباید در آخر داستان قرار گیرند.
۴) روزنامه های آنلاین
* به طور کلی ، هر صفحه از متون روزنامه های آنلاین باید بیشتر از 500 کلمه باشد.
* در روزنامه های آنلاین به مطالب می توان لینک داد.
۵) مجلات
* از روش های مختلفی برای نوشتن متون مجلات استفاده می شود:
الف) مقدمه - موضوع - گزارش موضوع - بازگشت به موضوع در پایان.
ب ) تمرکز به شخص و معرفی او - حرکت به سمت موضوع یا اصل داستان - بازگشت به شخصی که داستان با او آغاز شده است.
چند نکته :
* بکار بردن سبک هرم وارونه در انواع رسانه ها مورد تاکید است.
* فیچرها بهترین بیان یک داستان هستند زیرا تم ، جریان و نتیجه روشن و قوی دارند.
* عناصر که، چرا، چگونه، چه، کجا و کی در هر خبری باید باشند اما این که به چه ترتیبی آشکار شوند تا حد زیادی بستگی به اهمیت نسبی آنها دارد.
* عنصر " که " همیشه نقش اساسی دارد زیرا این عنصر مردم را به خواندن یا شنیدن و دیدن اخبار علاقه مند می کند و اظهارات و اقدامات افراد مشهور اغلب مورد توجه افراد عادی قرار می گیرد.
* سرمقاله ها جایی برای طرح دیدگاه ها و پیشنهادها درباره مسائل روز هستند. در سرمقاله باید دلایل ، سوابق و مثال هایی برای موضوعی که سرمقاله درباره آن نوشته می شود ، ذکر شود.
* هر که و هر چه را که مطلبی درباره آن می نویسید ابتدا معرفی و سوابق مربوط به آن را بیان می کنید.