ارتباطات دات كام

اين اصطلاحات به آن دسته از فراورده هاي خبري اطلاق مي شوند که راديو در

بخش هاي خبري به شنوندگان عرضه مي کند؛ فراورده هايي که مبتني بر صداي گوينده خبر، گزارشگر و صداي ضبط شده فرد يا افرادي است که در پيدايش يا روند رويدادها نقش دارند.

در همه رسانه ها، گفته ها و نوشته هايي كه متعلق به خبرنگار نيست بايد به منابعشان نسبت داده شوند به ويژه اگر حاوي انتقاد، اعتراض، ادعا، آمار، هجو و افترا باشند، اما اين نكته را نبايد ناديده گرفت كه نحوه نقل قول و انتساب در هر رسانه به ويژگي هاي آن رسانه بستگي دارد؛ پس اين امر در رسانه هايي مانند راديو و تلويزيون كه خبرهايشان بر روي باد، براي گوش و مختصر نوشته مي شوند، با ساير رسانه ها متفاوت است.

سطر منبع (Sourceline) كه در روزنامه ها و خبرگزاري ها بكار می رود، در خبرهاي راديو و تلويزيون به روش هاي ديگري قابل استفاده است. اين سطر كه بر سنديت و اعتبار خبرها مي افزايد، در خبرهاي روزنامه پيش از ليد نوشته مي شود و حاوي اطلاعاتي درباره محل ارسال و فرستنده (منبع) خبر است.

نشانه گذاري، خواندن را آسان مي كند.

نشانه گذاري در مطبوعات سبب مي شود كه خوانندگان خبرها را به آساني بخوانند و بفهمند.

در خبرهايي كه براي راديو و تلويزيون نوشته مي شود و قرار است گزارشگران يا گويندگان بخوانند،

نشانه گذاري شكل ديگري به خود مي گيرد.

در واقع اين دسته از افراد از نشانه گذاري براي خواندن روان و مناسب خبر و فهماندن بهتر شنوندگان و بينندگان استفاده مي كنند.

يكي از كارهاي متداول گزارشگران و گويندگان خبر راديو و تلويزيون پيش از پخش، نشانه گذاري است،

هر چند كه حرفه اي ها و با تجربه ها شايد نيازي

به اين كار احساس نكنند و يا نگارش و تنظيم مناسب و زيباي خبر، خواندن خبر را آسان تر كند.

خبر راديو وتلويزيون نه براي خوانندگان، بلكه براي شنوندگان و بينندگان نوشته مي شود.

آنچه از اين دو رسانه پخش مي شود زود گذر است و برگشتني نيست، پس خبرنگاران و دبيران خبر اين دو رسانه بايد اخبار را واضح و ساده بنويسند تا هنگام پخش براي شنوندگان و بينندگان به آساني قابل درك باشد.  

بر عكس خوانندگان روزنامه ها يا كاربران آنلاين، مخاطبان اخبار راديو و تلويزيون امكان بازگشت ندارند؛ يعني واژه ها ، عبارات و جملات خبر را بايد در همان زماني كه پخش مي شود، درك كنند زيرا تكرار نمي شوند و شنوندگان و بينندگان نيز در همان لحظه نمي توانند درخواست تكرار كنند.

هر چند كه در پايان برخي بخش هاي خبري، خلاصه اي از اخبار مهم پخش مي شود و يا حتي در بخش هاي ديگري خبري مي توان مطالب از دست رفته را پيگيري كرد اما باز تاكيد بر اين نكته ضروري است كه واژه ها در پخش راديويي و تلويزيوني يك بار گفته مي شوند و برگشتني نيستند. 

در همين زمينه :

- واضح نویسی در رادیو

مقاله اي از من كه در شماره ۲۰ و ۱۹ فصلنامه سنجش و پژوهش در سال ۱۳۷۸ چاپ و منتشر شد.

نحوه صحبت كردن در راديو اهميت زيادي دارد، بنابر اين خبرهای راديویی بايد به درستی نوشته و ادا شوند. هيچ وقت شنوندگان راديو نمي توانند درخواست كنند كه جمله اي تكرار شود، پس افرادي كه در تهيه، تدوين و پخش اخبار راديويي نقش دارند بايد به شنوندگان كمك كنند تا خبر را شفاف و كامل بفهمند.

يكي از ليدهايي كه در مراحل آموزش و كاربرد تامل بيشتري بر روي آن مي شود، ليد سئوالي است. از اين نوع ليد زماني استفاده مي شود كه هدف، برانگيختن توجه مخاطبان باشد.

راديو بعنوان رسانه صوتی، نگارش منحصر بفردي دارد زیرا کسانی که برای رادیو خبر می نویسند بايد حوادث را به گونه اي توصيف كنيد كه در ذهن مخاطب مجسم شود و اين براي مخاطب سرا پا گوش راديو ، ضروري است.

تيتر مهمترين و موثرترين عنصر خبر است. تاثير گذاري تيتر به حدي است كه مي توان گفت 80 درصد موفقيت يا شكست هر خبري به تيتر آن بستگي دارد.

نوشتن واضح خبر از جمله انتظارات سردبيران از خبرنگاران و به تبع آن، مخاطبان از رسانه هاي خبري است زیرا خبري كه واضح نباشد، سبب بي حوصلگي و سردرگمي آنان خواهد شد. بنابر اين، وضوح خبر به درك موثر آن كمك مي كند و چنين دركي از ضروريات ارتباط بين رسانه و مخاطب آن است.

طرز نوشتن براي هر رسانه بر مبناي ويژگي ها و امكانات آن رسانه مشخص        مي شود. بر همين اساس، شيوه هاي نوشتن براي وب سايت هاي اينترنتي با نوشتن براي رسانه هاي ديگر متفاوت است.

بيشتر خبرها به ويژه خبرهاي خارجي كه مطبوعات و ساير رسانه هـاي خبري استفاده مي  كنند از طريق خبرگزاري ها دريافت مي شود، زيرا اغلب اين رسانه ها دفتر نمايندگي يا خبرنگار متخصص در خارج از كشور ندارند و مشكلات مالي و فني نيز اين امكان را به آنها نمي دهد. خبرگزاري بين المللي و خبرگزاري مهم ديگر در تمام ساعات شبانه روز مشغول فعاليت هستند و اخبار بي شماري را كه از خبرنگاران خود در سراسر جهان دريافت مي كنند براي روزنامه ها،  راديو - تلويزيون ها و ساير موسسات خبري ارسال ميكنند و آنها  را در جريان رويدادها قرار مي دهند.

خبرگزاري ها را مي توان از نظر نوع مالكيت، عرضه خدمات خبري و حوزه فعاليت و پوشش خبري دسته بندي كرد. برخي، مهمترين عامل تمايز خبرگزاري ها را  ساختار مالكيت آنها مي دانند و درباره فعاليت ها و خدمات خبرگزاري ها نيز بر مبناي شكل مالكيت آنها قضاوت مي كنند.

خبرگزاري ها ركن اساسي در فرايند خبر رساني و محور مباحث مربوط به مقوله تخصصي توليد خبر به شمار مي روند. در سال هاي اخير، گسترش موسسه ها و پایگاه های اینترنتی که خود را «خبرگزاری» معرفی می کنند، باز شناخت مفهوم، سازمان و طرز کار خبرگزاري ها را ضروري كرده است. به نظر مي رسد كه چنین شناختی می تواند در ایجاد نگرش حرفه ای به مقوله تولید خبر موثر واقع شود. این مقاله مجموعه ای از اطلاعات و ديدگاه ها درباره «خبرگزاری» براي ارائه تصویری نسبتا جامع درباره چیستی، سیر پیدایش و طرز کار آن است.

خبرنگاران، گوش ها و چشم هاي مردم به شمار مي روند و به همين علت بايد بدانند كه مردم درباره چه موضوعي فكر مي كنند و سپس تحولات و افكار مرتبط با آن موضوع را گزارش كنند. آنها پيش از گزارش دادن بايد به سوژه يابي، جمع آوري، سازمان دهي و نوشتن و تصحيح اطلاعات بپردازند.

ساختار بیشتر اخبار رسانه ها مبتنی بر نقل قول افراد مشهور یا عادی است که هر کدام به نحوی در خلق رویدادها و یا روند آن نقش داشته اند.

اخبار ، ماهیتی رقابتی دارند. در دنیای امروز هر خبری برای جلب توجه خوانندگان، بینندگان و یا شنوندگان باید با اخبار دیگر رقابت کند. در این میان اخباری می توانند به هدف خود بیشتر نزدیک شوند که در جهت نیازهای مخاطبان حرکت کنند.

در حالي كه صاحب نظران روزنامه نگاري بر دوري كردن از جانبداري و دخالت دادن عواطف و احساسات در خبرنويسي تاكيد كرده اند، مشاهده مي شود كه تازه كارها يا آنها كه نگاه حرفه اي به روزنامه نگاري ندارند با به كار بردن " صفت " اين اصل را رعايت نمي كنند.

در حالي كه گفته مي شود روزنامه نگاران نبايد اسير شبه خبر شوند، هر روز با روند سريع تحولات، گسترش منابع خبري و ضعف روزنامه نگاري حرفه اي اين پديده خواسته يا ناخواسته و بيش از پيش گريبانگير آنها مي شود و بي جهت نيست كه دكتر يونس شكرخواه معتقد است كه بايد به مقوله شبه خبرها به صورت عمقي و آموزشي نگريست.

با وجود اصول کلی و مشترک در نوشتن متون ژورنالیستی و خبری، هر رسانه ای به ضرورت ویژگی های ارتباطی خود ، تابع اصول خاصی است.

در این مقاله ۱۲نکته به منظور راهنمایی نویسندگان خبر ذکر و برای هر کدام شرح محتصری نوشته شده است. هدف این مقاله ، یادآوری برخی اصول خبرنویسی با تاکید بر لزوم اجرای درست آن و نیز آشنا کردن علاقه مندان به فن خبرنویسی با این اصول بوده است.

از سال 1373 هم زمان با تحصیل، کار خبری را آغاز کردم. در سال 1375 در مقطع کارشناسی روزنامه نگاری و در سال 1378در مقطع کارشناسی ارشد ارتباطات از دانشگاه علامه طباطبایی فارغ التحصیل شدم. از سال 1379 تا سال 1381 دروس تخصصی ارتباطات را در یکی از واحدهای دانشگاه آزاد تدریس و در مهر همان سال ارتباطات دات کام را راه اندازی کردم.